Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

MAT-PL-2202324-1.0-11/2022

Szczepienia wymieniane są wśród najważniejszych zdobyczy współczesnej medycyny, które ratują życie i chronią przed powikłaniami związanymi z niebezpiecznymi chorobami zakaźnymi. Wiele badań naukowych potwierdza ogromne korzyści z ich stosowania. Szczepionki chronią nas przed 26 chorobami zakaźnymi i zlikwidowały jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych - ospę prawdziwą.[1]

Analizując dane, można zauważyć, że szczepienia znacząco ograniczyły także zachorowania na krztusiec. W 1962 roku odnotowywano 96 tys. przypadków rocznie, obecnie rocznie liczba zachorowań oscyluje wokół 2-4 tys.[2] Jeszcze w 1952 roku, czyli przed wprowadzeniem szczepień, liczba przypadków błonicy sięgała blisko 41 tys. rocznie. W 2019 roku nie odnotowano żadnego takiego przypadku. Na różyczkę jeszcze w 1981 roku chorowało ponad 207 tys. osób rocznie, obecnie to około 292 przypadków.

Ochrona dla najmłodszych

Szczepienia ochronne są niezwykle istotne dla dzieci, zwłaszcza dla tych najmłodszych. Przez wzgląd na niedojrzały układ odpornościowy są najbardziej wrażliwe na zachorowania i ciężki przebieg chorób.[1] Szczególnej ochrony potrzebują noworodki. Ze względu na wiek, nie mogą przyjąć jeszcze wielu ważnych szczepionek, dlatego najlepszą alternatywą są szczepienia dla kobiet w ciąży. Szczepienie w okresie ciąży chroni matkę i płód, a dzięki transferowi swoistych przeciwciał przez łożysko również dziecko w okresie pierwszych miesięcy jego życia.[1]

Materiał promocyjny PartneraMateriał promocyjny Partnera 

Groźna choroba – krztusiec

W czasie ciąży można podawać tylko szczepionki inaktywowane (zabite). Zalecane są: szczepienie przeciw grypie oraz szczepienie przeciw krztuścowi szczepionką Tdap (przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi). Krztusiec, znany dawniej jako koklusz, to ostra choroba zakaźna dróg oddechowych wywoływana przez zakażenie pałeczką krztuśca (Bordetella pertussis).[3] Źródłem zakażenia pałeczką krztuśca są chorzy – zarówno dzieci z pełnoobjawową chorobą, jak i młodzież czy osoby dorosłe, u których choroba może przebiegać łagodnie i niecharakterystycznie lub skąpoobjawowo.[4] Krztusiec jest szczególnie niebezpieczny w pierwszych miesiącach życia, kiedy dzieci są zbyt młode, aby je zaszczepić.[4]

Dziecko chore na krztusiec może sinieć z powodu braku powietrza związanego z kaszlem, a także wymiotować po dłuższym jego napadzie.[5] W najcięższych przypadkach krztusiec może prowadzić do zapalenia płuc, trwałego uszkodzenia mózgu, a nawet śmierci.[7] Około połowa małych dzieci chorujących na krztusiec trafia do szpitala z powikłaniami związanymi z tą chorobą.[6]

Nie tylko matka

Szczepienia przeciw krztuścowi są zalecane w każdej ciąży między 27 a 36 tygodniem ciąży, dzięki czemu przeciwciała ochronne przechodząc przez łożysko chronią dziecko w pierwszych miesiącach jego życia, zanim nie będzie ono mogło być zaszczepione. Celem szczepienia jest również ochrona matki, która nie przenosi zakażenia na dziecko.[3] Warto również, aby wszyscy bliscy członkowie rodziny oraz opiekunowie, którzy będą mieli kontakt z dzieckiem, również byli zaszczepieni przeciw krztuścowi. Powinni przyjąć szczepionkę co najmniej 2 tygodnie przed spotkaniem z dzieckiem.

Materiał promocyjny PartneraMateriał promocyjny Partnera 

Skuteczna ochrona

Przyjęcie szczepionki przeciw krztuścowi w ciąży nie zwiększa ryzyka komplikacji ciążowych.[7] Bezpieczeństwo szczepionki Tdap jest monitorowane, prowadzone są liczne rejestry zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP).[8]

Szczepienia ciężarnych w porównaniu ze szczepieniem w okresie okołoporodowym w większym stopniu redukuje u niemowląt liczbę zachorowań na krztusiec (odpowiednio 33 proc. vs 20 proc.), liczbę hospitalizacji z powodu krztuśca (odpowiednio 38 proc. vs 19 proc.) i liczbę zgonów z powodu krztuśca (odpowiednio 49 proc. vs 16 proc.).[8] Wykazano, że dzieci matek szczepionych przeciwko krztuścowi w czasie ciąży: chorują na krztusiec istotnie rzadziej, a jeśli już dochodzi do zachorowania, to ma ono łagodny przebieg. Nie było zgonów z powodu krztuśca w grupie dzieci, których matki zostały zaszczepione w okresie ciąży.[8]

Partnerem jest Sanofi Pasteur.

[1] https://szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/jakie-szczepeinia-zaleca-sie-kobietom-wciazy/?strona=2#dlaczego-zaleca-sie-szczepienia-kobiet-w-ciazy--, 24.10.2022
[2] https://szczepienia.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2020/09/info_przed-i-po-szczepienia.png
[3] https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/158166,krztusiec, 24.10.2022
[4] CDC. Pregnancy and Whooping Cough. Available from: https://www.cdc.gov/pertussis/pregnant/mom/ vaccinate-baby.html. Accessed December 11, 2018.
[5] CDC. For Parents: Vaccines For Your Children. Available from: https://www.cdc.gov/vaccines/parents/ diseases/child/pertussis.html. Accessed January 10, 2019.
[6] CDC. Pertussis. Fast facts. Available from: https://www.cdc.gov/pertussis/fast-facts.html. Accessed December 11, 2018.
[7] CDC. Get the Whooping Cough Vaccine During Each Pregnancy. Accessed August 22, 2022. https://www.cdc.gov/pertussis/pregnant/mom/get-vaccinated.html
[8] Szczepienia kobiet w ciąży przeciwko krztuścowi, prof. dr n. med. i n. o zdr. Anna Nitsh-Osuch, Zakład Medycyny Społecznej i Zdrowia Publicznego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.