Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Oznacza to, że codziennie należy spożyć przynajmniej trzy ich porcje (90 g). Dlaczego więc, jak wynika z badania przeprowadzonego na potrzeby kampanii „Glutenowy zawrót głowy – obalamy mity, potwierdzamy fakty", aż co piąty ankietowany rozważyłby eliminację produktów glutenowych z diety?

Rozsądek czy moda?

W ostatnich latach wokół glutenu narosło wiele mitów. Posądza się go o wysoką kaloryczność, wiele osób uważa, że jedzenie produktów zbożowych typu makaron czy chleb sprzyja tyciu, niektórzy uznają je wręcz za niezdrowe, a nawet szkodliwe. Tymczasem u zdrowych osób regularne spożywanie produktów zbożowych zawierających gluten jest całkowicie bezpieczne i nie powinno wywoływać żadnych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, symptomów neurologicznych czy chorób autoimmunologicznych. Wręcz przeciwnie - tymczasowe wyeliminowanie produktów glutenowych z diety może negatywnie odbić się na zdrowiu.

- Dieta bezglutenowa jest z jedną najpopularniejszych ostatnio diet. Jest też mocno promowana w mediach, głównie za sprawą celebrytów. Ewentualne pozytywne efekty stosowania takiej diety nie są związane z jedzeniem żywności bezglutenowej w dosłownym tego słowa znaczeniu, ale z… ograniczeniem żywienia poza domem, tj. spożywania żywności wysokoprzetworzonej (pizza, kebab, zapiekanki, hot-dogi, hamburgery itp.) oraz konsumpcją mniejszej ilości kalorii, które pochodzą z cukrów i tłuszczy, zawartych w tłustych i słodkich przekąskach. Zastosowanie w diecie produktów pełnoziarnistych, glutenowych (w przypadku osób zdrowych) przynosi wręcz o wiele więcej korzyści niż eliminacja z diety glutenu i produktów zawierających jego dodatek. Jedynie około 10% naszej społeczności wymaga, z przyczyn zdrowotnych, eliminacji lub ograniczenia glutenu w diecietwierdzi Agnieszka Piskała-Topczewska, specjalista ds. żywienia i ekspert kampanii „Glutenowy zawrót głowy – obalamy mity, potwierdzamy fakty".

embed

Wskazania do stosowania diety bezglutenowej

Z glutenu powinny zrezygnować przede wszystkim osoby chore na celiakię. Dieta bezglutenowa jest zatwierdzonym postępowaniem w leczeniu tej choroby na całym świecie. Szacuje się, że schorzenie to może dotyczyć od 1 do 3% populacji. Produkty zbożowe wyklucza się z diety również w tzw. chorobie Duhringa, czyli skórnej postaci celiakii.

- Dietę bezglutenową stosuje się także, niezależnie od toczących się dyskusji, w przypadku nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten. W tej jednostce chorobowej kryteria rozpoznania celiakii nie są spełnione, choć objawy ją przypominają. Rozpoznanie stawia się poprzez wykluczenie celiakii i alergii na pszenicę oraz w przypadku nawrotu objawów przy ponownym wprowadzeniu glutenu do diety. Wskazaniem do stosowania diety bezglutenowej jest również alergia na pszenicę. Diagnostykę prowadzi się poprzez testy skórne, ocenę specyficznych przeciwciał we krwi w klasie IgE oraz próbę prowokacji po czasowym stosowaniu diety z eliminacją pszenicymówi Olga Gajek-Daszczyńska, lekarz i ekspert kampanii „Glutenowy zawrót głowy – obalamy mity, potwierdzamy fakty".

Prowadzone są badania na temat wpływu diety bezglutenowej na chorobę Hashimoto (przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy), ze względu na podobną do celiakii etiologię. Badacze są zdania, że pacjenci z chorobą Hashimoto powinni być przebadani pod kątem celiakii. Z niektórych statystyk wynika, że nawet do 5-9% pacjentów z tą jednostką chorobową choruje również na celiakię. U pozostałych osób z chorobą tarczycy, po wykluczeniu celiakii, nie ma wskazań medycznych do stosowania diety bezglutenowej.

Dieta bezglutenowa może odgrywać także rolę w zespole jelita drażliwego, szczególnie że u około 30% chorych współwystępuje on z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten, a także w zaburzeniach ze spektrum autyzmu.

Dlaczego warto jeść produkty zbożowe?

- Zboża są przede wszystkim źródłem skrobi, która w organizmie człowieka jest metabolizowana do pojedynczych „cegiełek" skrobi, czyli glukozy, będącej podstawowym paliwem energetycznym do pracy naszego mózgu i mięśni. Zboża są też niezwykle bogate w witaminy z grupy B, które warunkują prawidłową pracę układu nerwowego oraz pozytywnie wpływają na metabolizm kluczowych makroskładników, w tym węglowodanów i białek. Ze względu na wysoką zawartość naturalnie występującego w zbożach z pełnego przemiału błonnika pokarmowego, produkty te mają również działanie oczyszczające ze zbędnych produktów przemiany materiimówi Agnieszka Piskała-Topczewska.

embed

W ciągu ostatnich lat znacząco spadło spożycie produktów zbożowych, na co wpływ ma również większy popyt na produkty wysokobiałkowe, szczególnie atrakcyjne dla osób odchudzających się lub aktywnych fizycznie. A to właśnie produkty ze zbóż powinny być głównym źródłem węglowodanów złożonych w diecie. Przy długotrwałym niedoborze węglowodanów (np. przy stosowaniu diety wysokobiałkowej) dochodzi do sytuacji, w której źródłem energii stają się białka i to z nich produkowana jest glukoza. Takie żywienie w dłuższej perspektywie może skutkować np. uszkodzeniem funkcji nerek.

- W przypadku długo stosowanej diety obfitującej w tłuszcz, przy jednoczesnym niskim spożyciu węglowodanów (dieta ketogeniczna/ketogenna), organizm wchodzi w stan przewlekłej ketozy, co może być powodem zmęczenia, słabszej kondycji, wahań nastroju oraz zmieniać niekorzystnie parametry biochemiczne krwi. Przy niewielkim spożyciu węglowodanów często dochodzi też do niedoboru witamin i mikroelementów. Problemem pozostaje również nadmierna podaż sacharydów, zwłaszcza prostych (słodycze!), czego powikłaniem jest dodatni bilans kaloryczny i ostatecznie - nadwaga lub otyłośćpodkreśla Olga Gajek-Daszczyńska.

embed

Ogólnopolska kampania promocyjno-edukacyjna „Glutenowy zawrót głowy – obalamy mity, potwierdzamy fakty", której organizatorem jest Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych, sfinansowana jest ze środków Funduszu Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych.
Więcej informacji o kampanii znajduje się na stronie internetowej: www.glutenowyzawrotglowy.pl oraz na profilu FB

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.