To choroba, o której niewiele się mówi. Jak pokazują wyniki przeprowadzonego w kwietniu 2021 r. badania opinii publicznej [1], ponad 74% Polaków przyznaje, że nie wie co to jest rak wątrobowokomórkowy. Niska społeczna świadomość dotycząca tej choroby utrudnia wczesną diagnostykę oraz sprawia, że osoby u których ją zdiagnozowano niejednokrotnie muszą zmagać się ze stereotypami.

Edukacja społeczeństwa nt. raka wątrobowokomórkowego i zwrócenie uwagi na niezaspokojone od dawna potrzeby chorujących na ten rodzaj nowotworu to główne powody zainicjowania przez „Gwiazdę Nadziei" kampanii „Przełamać ciszę". Dotychczas tego typu inicjatywy były realizowane sporadycznie, a jak pokazuje badanie opinii publicznej [1], od którego przeprowadzenia rozpoczęliśmy kampanię – 82% respondentów widzi potrzebę częstszego informowania nt. HCC.  Wierzę, że zaplanowane w kampanii działania przyczynią się do wcześniejszego wykrywania nowotworu, a pacjenci u których go zdiagnozowano nie będą postrzegani poprzez pryzmat osób nadużywających alkoholmówi Barbara Pepke, Prezes Fundacji „Gwiazda Nadziei".

W ramach kampanii opracowane zostały materiały edukacyjne dla pacjentów i wszystkich tych, którzy poszukują informacji o HCC oraz udostępnione na stronie internetowej: www.przelamaccisze.pl. Znajdują się na niej m.in. informacje dotyczące przyczyn powstawania HCC, diagnostyki i metod leczenia, a także mapa z poradniami onkologicznymi w Polsce. Dodatkowo eksperci medyczni z dziedziny onkologii, gastroenterologii i hepatologii oraz przedstawiciele organizacji pacjenckiej, za pośrednictwem mediów oraz debat branżowych, wyjaśniać będą kluczowe zagadnienia dotyczące raka wątrobowokomórkowego oraz adresować główne wyzwania związane z jego diagnostyką i leczeniem.

Rak wątrobowokomórkowy to jeden z najtrudniejszych w leczeniu nowotworów występujących w przewodzie pokarmowym. Najlepsze rokowania mają chorzy kwalifikujący się do operacji chirurgicznej, przeszczepu wątroby lub pacjenci u których nowotwór został wykryty na tyle wczesnym stadium rozwoju, że można zastosować miejscowe leczenie zabiegowe (ablacje, chemoembolizacje). Niestety w naszym kraju wiele osób dowiaduje się o tym nowotworze w chwili, gdy jest on już znacznie zaawansowany i jedyną opcją pozostaje tzw. leczenie systemowe. Jednak możliwości leczenia systemowego HCC  były dotychczas bardzo ograniczone. Jedynym stosowanym lekiem był sorafenib stanowiący standard w leczeniu od 2008 roku. Na szczęście w ostatnim roku jesteśmy jednak świadkami rejestracji nowych, przełomowych terapii w tym nowotworze. Znacznie skuteczniejsza niż sorafenib okazała się immunoterapia w połączeniu z lekiem antyangiogennym. A więc po ponad dekadzie oczekiwań mamy nowy standard terapii, który wierzę, będziemy mogli niebawem proponować także naszym pacjentom – mówi dr. n. med. Leszek Kraj, Specjalista onkologii klinicznej, Klinika Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Rak wątrobowokomórkowy to agresywny nowotwór, stanowiący 90% pierwotnych nowotworów złośliwych wątroby.[2] Najczęściej rozwija się u osób z marskością wątroby spowodowaną przewlekłym stanem zapalnym, wywołanym wirusem (HBV lub HCV) lub spożywaniem alkoholu.[3] Przeprowadzone w ramach kampanii badanie opinii publicznej[1] pokazało, że niespełna 27% ankietowanych, posiada wiedzę nt. głównej przyczyny powstawania HCC, jaką jest wirus. Niska świadomość społeczna dotycząca rozwoju nowotworu wątrobowokomórkowego i jego profilaktyki, a także długi czas bezobjawowego przebiegu choroby, utrudniają wczesną diagnostykę, a tym samym ograniczają szanse na skuteczne pokonanie choroby.

W przypadku raka wątrobokomórkowego to nie częstość występowania stanowi największy problem, a ograniczone możliwości leczenia i niekorzystne rokowania. Rak wątrobowokomórkowy charakteryzuje się dużą śmiertelnością i jednym z najniższych wskaźników przeżycia pięcioletniego w porównaniu z innymi rodzajami nowotworów. Wynika to z faktu, że nowotwór ten rozwija się bardzo podstępnie, długo nie dając praktycznie żadnych objawów klinicznych. Jeśli HCC rozpoznawany jest w znacznym stopniu zaawansowania, nie można zastosować terapii radykalnej (prowadzącej do wyleczenia, dzięki zniszczeniu wszystkich komórek nowotworowych), a niekiedy także żadnej innej terapii poza paliatywną.[3] W Polsce zachorowania na pierwotnego raka wątroby, w tym głównie na HCC, stanowią ok. 2% wszystkich nowotworów złośliwych.[4] Częstość występowania raka wątrobowokomórkowego wzrasta wraz z wiekiem, występując najczęściej około 70. roku życia. Jednocześnie HCC częściej diagnozuje się u mężczyzn niż u kobiet.[2]

***

„Przełamać ciszę"  to ogólnopolska kampania edukacyjna poświęcona rakowi wątrobowokomórkowemu (HCC) – najczęściej występującemu pierwotnemu nowotworowi złośliwemu wątroby. Celem kampanii jest budowa świadomości społecznej i edukacja na temat raka wątrobowokomórkowego, przyczyn jego powstawania oraz nieocenionej roli profilaktyki i wczesnej diagnostyki, które pozwalają skutecznie zapobiegać rozwojowi tego agresywnego nowotworu i zwiększyć szanse na wygraną w walce z tą chorobą. Kampania zainicjowana została przez fundację „Gwiazda Nadziei". Prowadzona jest pod honorowym patronatem  Polskiego Towarzystwa Hepatologicznego, Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych oraz Koalicji Hepatologicznej przy wsparciu firmy Roche Polska. Strona internetowa kampanii: www.przelamaccisze.pl.

Źródła:

[1] Badanie opinii publicznej przeprowadzone w kwietniu 2021 r. przez firmę Biostat, na reprezentatywnej próbie badawczej 1000 osób metodą CATI
[2] Rozpoznanie i leczenie raka wątrobowokomórkowego rekomendacje Sekcji Hepatologicznej Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Marcin Krawczyk, Michał P. Wasilewicz, Marek Hartleb, Maciej Krzakowski, Piotr Milkiewicz, Andrzej Habior, Bogna Górnicka, Lech Cierpka, Robert Król, Halina Cichoż-Lach, Joanna Raszeja-Wyszomirska oraz członkowie Sekcji Hepatologicznej Polskiego Towarzystwa GastroenterologiI https://journals.viamedica.pl/gastroenterologia_kliniczna/article/view/44598/30862 [dostęp: 02.02.2021]
[3] Llovet JM et al. Hepatocellular carcinoma. Nat Rev Dis Primers. 2016;2:16018
[4] Artykuł „Rak wątrobowokomórkowy - walka o każdy miesiąc" mZdrowie https://www.mzdrowie.pl/medycyna/rak-watrobowokomorkowy-walka-o-kazdy-miesiac [dostęp: 02.02.2021]