Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

- Jestem trochę jak barman, któremu łatwo się zwierzyć. Kobiety często pytają o menopauzę, dużo wiedzą, wspólnie rozprawiamy się z mitami – mówi farmaceutka Daria Wielogórska-Rutka.

Menopauza to nie jest czas, o którym marzą kobiety. Ale jak zauważają ekspertki – dr Karolina Jarecka, psycholożka, Katarzyna Błażejewska-Stuhr, dietetyczka, i Daria Wielogórska-Rutka, farmaceutka –

o osteoporozie, „chomikach" na twarzy i uderzeniach gorąca już nie mówimy szeptem.

Coraz więcej wiemy o zmianach, których doświadczamy w tym czasie. I coraz więcej chcemy wiedzieć. A ekspertki pomagają rozprawić się z mitami.

Mit 1. Menopauza to koniec świata

– Najpowszechniejszym negatywnym przekonaniem dotyczącym menopauzy, z jakim się spotykam, jest to, że ten czas oznacza koniec wszystkiego, co dobre, bo kończy się młodość, kończy się życie i już nic dobrego kobiety nie czeka – mówi dr Karolina Jarecka, psycholożka z Uniwersytetu Łódzkiego. – Spory wpływ ma na to kultura, środowisko, w którym żyjemy, i panujące w nim postawy wobec menopauzy. Dlatego tak ważne jest, aby weryfikować otaczające ją mity.

Zdaniem ekspertki te negatywne przekonania powodują, że łączone z menopauzą i obserwowane podczas niej objawy mogą być przez kobietę interpretowane w sposób katastroficzny.

A to z kolei wpływa na funkcjonowanie w sferze emocji oraz na zachowanie. – Proszę sobie wyobrazić, że kobieta z uderzeniami gorąca ma przekonanie, że dzieje się coś bardzo złego, wszyscy na nią patrzą i oceniają jej stan. Doświadcza niepokoju, któremu zwykle towarzyszy przyspieszone bicie serca, pocenie się. Doświadczane emocje mogą nasilać objawy menopauzalne, pogarszać samopoczucie. Taka kobieta wycofuje się z życia społecznego i tym samym wzmacnia swoje przekonania o negatywnym wpływie menopauzy na jej życie.

Daria Wielogórska-Rutka, farmaceutka, przyznaje, że też często słyszy od klientek wypowiedzi w pesymistycznym tonie. – Że to już koniec kobiecości, koniec życia. Jest dużo strachu, kobiety mówią: „Nie będę już siebie poznawać", „Nie poradzę sobie". A przecież sposobów, aby ten okres życia był dobry, a dolegliwości jak najmniej utrudniały funkcjonowanie, jest dużo i wiele może doradzić farmaceuta – mówi. I dodaje:

– Pracuję w aptece od 20 lat i zauważam ważną i dobrą zmianę: kobiety coraz częściej pytają o menopauzę, coraz więcej o niej wiedzą.

Mit 2. Menopauza to smutek

– Wiele kobiet żyje w przekonaniu, że okres menopauzy to czas smutku, stresu, depresji – wylicza dr Karolina Jarecka. – Jednak same zmiany hormonalne i menopauza nie prowadzą do depresji. Mogą za to sprzyjać pewnym zmianom, które prowadzą do obniżenia nastroju.

Zgodnie z hipotezą domina zmiany hormonalne, które przejawiają się uderzeniami gorąca czy poceniem się, sprawiają, że jakość snu i nocnego wypoczynku jest gorsza, pojawia się zmęczenie, rozdrażnienie, trudności z koncentracją uwagi, obniżenie nastroju.

Objawy te, choć charakterystyczne dla depresji, nie muszą jednak o niej stanowić. Jest też hipoteza psychospołeczna, która mówi o tym, że zmiany hormonalne to tylko jeden z wielu czynników, które modyfikują stan emocjonalny w okresie menopauzalnym. Równie ważne wydają się uwarunkowania psychologiczne i społeczne: osobowość, temperament, poczucie kontroli, stresujące wydarzenia życiowe, metody radzenia sobie ze stresem, doświadczane wsparcie, stan zdrowia psychicznego. Pamiętajmy, że może to być czas wielu radości. Jeżeli dokonywany w tym okresie bilans zysków i strat wypada pozytywnie, to dostrzegamy więcej możliwości i stajemy się bogatsze o nowe zasoby. Przejawem tego może być dojrzałość, stabilizacja życia zawodowego i rodzinnego.

Dr Karolina Jarecka ma radę: – Pewnych specyficznych dla menopauzy objawów trudno uniknąć, ale można je łagodzić, m.in. poprzez redukcję czynników generujących stres, na przykład zrezygnować z drugiego etatu czy korzystać z pomocy pielęgniarki do opieki nad starszym rodzicem. Niektórym paniom pomaga hormonalna terapia zastępcza, innym – techniki terapii poznawczo-behawioralnej takie jak: równomierne oddychanie, relaksacja, identyfikowanie i weryfikowanie swoich negatywnych interpretacji, wprowadzanie i testowanie bardziej korzystnych zachowań, np. rozmawianie o swoich doświadczeniach, a nie ich ukrywanie i unikanie kontaktów społecznych.

Zalecany jest także zdrowy styl życia, ale przede wszystkim do menopauzy warto się przygotować.

Dzięki wiedzy o jej przyczynach, przebiegu i konsekwencjach możemy lepiej kierować swoim działaniem, lepiej adaptujemy się do zachodzących zmian.

Katarzyna Błażejewska-Stuhr, dietetyczka, podkreśla, że z satysfakcją obserwuje pełne życia i radości dojrzałe kobiety. – Często kobiety odkrywają wtedy, że mogą się bardziej koncentrować na sobie, odzyskują przestrzeń i wolność. Ten wiek, gdy nie myślą o rozrodzie, może być uwalniający. Obserwuję u dojrzałych kobiet, że choć ważą więcej, niż kiedyś ważyły, to godzą się z tym, bo wiedzą, że tak funkcjonuje ciało. Dzięki temu np. mniej widoczne są zmarszczki. Prowadzą aktywny tryb życia, rozwijają się zawodowo, uprawiają sport, spędzają czas z przyjaciółmi. I akceptują zmiany, dobrze się ze sobą czują. Patrzę na nie i nie boję się menopauzy, nie utożsamiam jej ze smutkiem, jestem tego czasu ciekawa, bo też może być piękny.

Mit 3. Menopauza to utrata atrakcyjności

– Wiek dojrzały nie jest utożsamiany z pięknem, nie oszukujmy się – mówi Daria Wielogórska-Rutka. – 20-latka rano przemyje twarz i już jest świeża i piękna. Jej mama potrzebuje więcej czasu na zabiegi pielęgnacyjne. Ale to nie znaczy, że dojrzała kobieta nie może być atrakcyjna. Ponieważ poziom hormonów zaczyna spadać, proces starzenia się w czasie menopauzy przyspiesza. Trzeba zatem wiedzieć, jak o siebie zadbać.

Farmaceutka doradza suplementację wewnętrzną, czyli np. witaminę E, która poprawia jakość skóry. – Warto stosować kosmetyki dostosowane do wieku.

Młodym kobietom wystarczy krem nawilżający, nieco starszym przyda się krem przeciwzmarszczkowy, który opóźnia efekty starzenia się. A w okresie menopauzalnym, gdy spada poziom estrogenu, a produkcja kolagenu maleje i tracimy lipidy, warto stosować kosmetyki, które zapobiegają utracie gęstości skóry. Dlatego oprócz nawilżania i działania przeciwzmarszczkowego krem powinien pomóc uzupełnić lipidy, mieć działanie antyoksydacyjne. Odpowiednie kosmetyki – serum i krem – pomogą dłużej zachować owal twarzy, sprawią, że będziemy wyglądały na zadbane, a ta świadomość poprawia samopoczucie kobiecie.

Mit 4. Menopauza to nadwaga

Z tym mitem rozprawia się dietetyczka. – Nie tyjemy od menopauzy, tylko od nadmiaru jedzenia, a jeśli jest za mało aktywności fizycznej, a za dużo kalorii, nadwaga może się pojawić na każdym etapie życia – mówi Katarzyna Błażejewska-Stuhr.

– Faktem jest jednak, że w okresie menopauzy występuje tendencja do magazynowania tłuszczu w okolicach brzucha i bioder. Gdy jajniki przestają produkować estrogen, organizm szuka innych jego źródeł i właśnie w tym tłuszczu je znajduje.

Inna sprawa, że z wiekiem zapotrzebowanie kaloryczne spada i już po 30. roku życia potrzebujemy mniej kalorii niż wcześniej. Dlatego radzę dbać o zdrową dietę na każdym etapie życia.

Podkreśla, by zwrócić uwagę na węglowodany. – Proponuję rezygnację ze słodyczy. Jeśli ktoś nie może żyć bez słodkiego smaku, zamiast cukru zalecam erytrol, ksylitol, stewię, bakalie. Pieczywo białe należy zastąpić ciemnym. Jeść dużo warzyw i owoców. Z całego serca radzę aktywność fizyczną.

Katarzyna Błażejewska-Stuhr odradza głodówki i drastyczne diety. – Mam pacjentki, które tak bardzo chcą schudnąć, że ograniczają jedzenie do minimum. Jedzą bardzo mało, 800-1000 kalorii dziennie, a nie chudną, bo w stanie niedożywienia organizm magazynuje kalorie. Czasem lepiej wprowadzić więcej posiłków, dołożyć źródło białka i nagle się okazuje, że waga spada.

Dietetyczka namawia kobiety, żeby nie skupiały się na wadze, tylko na zdrowiu i dobrym samopoczuciu.

– To dużo ważniejsze niż pogoń za rozmiarem XS. Po to właśnie powstała fundacja Kobiety bez Diety, której jestem współzałożycielką, żeby przekonywać kobiety do tego, aby dbały o swoje zdrowie, samopoczucie, zdrowe odżywianie, a nie podążały ścieżką diet i wyrzeczeń – mówi. – Bardzo mnie cieszy, że coraz więcej jest w Polsce kobiet, które słuchają swojego ciała i swoich potrzeb, a przy tym są dla siebie dobre i wiedzą, co to luz.

Mit 5. Menopauza to choroby

– Bywa, że menopauzę kojarzy się ze starością, chorobami, niedołężnością. A przecież 50-latce do starości jeszcze bardzo daleko! – śmieje się dr Karolina Jarecka. – To prawda, że ciało jest nieco słabsze niż w młodości, że po menopauzie rośnie ryzyko osteoporozy i większe jest prawdopodobieństwo np. chorób krążenia. Ale ta świadomość nie powinna paraliżować, tylko mobilizować do działania i zapobiegania tym chorobom.

Katarzyna Błażejewska-Stuhr podpowiada, że sporo dobrego kobieta może zrobić dla swojego zdrowia, stosując zdrową dietę. – Problem osteoporozy można odsunąć, dostarczając organizmowi wapnia. Nie oznacza to jednak, że musimy pić więcej mleka albo jeść więcej nabiału. Jedna porcja dziennie wystarczy. Wapń pochodzi też z orzechów, zielonych warzyw, szprotek, pasty tahini czy kapusty. Genialna jest chińska kapusta pak choi, którą wystarczy lekko podsmażyć na oliwie, posypać prażonymi pestkami sezamu i mamy pyszny dodatek do dań.

Dietetyczka przypomina, że na talerzu (na którym połowę posiłku powinny stanowić warzywa, jedną czwartą źródła białka, a resztę pełnoziarniste produkty zbożowe) można znaleźć także lekarstwa na inne problemy zdrowotne. Układ krążenia wspomoże witamina E zawarta w orzechach (garść dziennie to zalecana dawka), które korzystnie wpływają na pracę mózgu, a także – dzięki dobrym tłuszczom – pomagają w utrzymaniu prawidłowej wagi. A zawarte w razowym pieczywie witaminy z grupy B i magnez zmniejszają napięcie i poprawiają nastrój. – Na odporność i nastrój polecam także ryby. Z kolei produkty kiszone i fermentowane poprawiają trawienie, a warzywa strączkowe to doskonałe źródło wapnia – mówi Katarzyna Błażejewska-Stuhr. I przypomina, żeby pić wodę. Co najmniej dwa litry dziennie. Dla zdrowia i dla urody.

Daria Wielogórska-Rutka podpowiada, że przed osteoporozą można się zabezpieczyć, suplementując preparaty z wapniem i witaminą D3.

– Ta ostatnia daje również energię, podnosi odporność, poprawia samopoczucie i ruchomość stawów. A także dobrze wpływa na procesy metaboliczne. To podstawowa witamina, którą należy suplementować, szczególnie gdy brakuje słońca.

Mit 6. Menopauza to tylko moja sprawa

Daria Wielogórska-Rutka coraz częściej ma kontakt z kobietami, które nie wstydzą się rozmawiać o menopauzie, traktują ją jako naturalny proces (bo przecież nim jest) i chcą wiedzieć o niej jak najwięcej. – Coraz więcej jest świadomych kobiet, które nie zamykają się ze swoimi problemami, tylko szukają rozwiązań. Wpada do apteki atrakcyjna, pewna siebie kobieta i mówi: „Mnie też dopadła. Co pani radzi?". Coraz łatwiej nam mówić o menopauzie. Dzięki temu łatwiej z nią żyć. Bo sposobów radzenia sobie z jej objawami mamy sporo – zapewnia farmaceutka. – Niektóre aspekty życia można poprawić łatwo i z rewelacyjnym skutkiem. Na przykład seks. W okresie menopauzy wiele kobiet skarży się na suchość pochwy. W sypialni robi się nerwowo. A może być wspaniale. Mamy żele, preparaty nawilżające i natłuszczające. Odpada lęk przed niechcianą ciążą. Spotykam dojrzałe kobiety, które mówią, że nigdy nie były tak świadome, spełnione i pewne siebie. I to jest piękne!

Menopauza
CZYTAJ WIĘCEJ

Menopauza to naturalny etap w życiu każdej kobiety. Wraz z marką Vichy i Radą Ekspertów Neovadiol ds. Menopauzy poruszamy tematy dotyczące okresu przed menopauzą i po niej. Czytelniczki dowiedzą się, jak zadbać o siebie, by czuć się pięknie i zdrowo we własnym ciele.

Zapraszamy do uczestnictwa w cyklu warsztatów z udziałem ekspertów ds. menopauzy, które poprowadzi Katarzyna Staszak, dziennikarka „Wysokich Obcasów":

Wszystkie teksty dotyczące menopauzy możecie przeczytać na www.wysokieobcasy.pl/menopauza

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.