- Branża IT jest zdecydowanie otwarta dla kobiet i teraz przed nami pozostało jedynie zerwanie ze stereotypem, że to męski świat – podkreśla prof. Katarzyna Tworek, dziekan Wydziału Informatyki i Zarządzania na Politechnice Wrocławskiej. - Wydaje się, że aktualnie branża IT oferuje kobietom niemalże takie same szanse na awans i rozwój zawodowy jak mężczyznom. W firmach IT wciąż rośnie liczba kobiet zajmujących kierownicze stanowiska, a fakt, że nadal jest ich mniej niż mężczyzn wynika głównie z tego, że zmiana ich postrzegania nastąpiła w ostatnich 10-15 latach. Jak na tak krótki okres, tempo wzrostu liczby kobiet na takich stanowiskach jest bardzo wysokie – dodaje.

Kobiety w IT jak w społeczeństwie

W praktyce sektor IT nadal postrzegany jest jako środowisko bardziej męskie i w rzeczywistości taki jest. Kobiet w ostatnich latach dynamicznie przybywa, jednak nadal jeszcze jest ich zdecydowanie mniej – zwłaszcza w odniesieniu do developerów (programistów). - Wiele kobiet doskonale odnajduje się w kontaktach z tym męskim światem IT i zarządzaniem zespołami programistów, którzy wymagają znacznie bardziej niż innego typu zawody porozumiewania się w ich nieco bardziej zalgorytmizowanym języku. Dla niektórych potencjalnym problemem, bądź przeszkodą może być potrzeba dostosowania się do tego środowiska – stwierdza prof. Tworek. Nie jest to jednak związane z płcią, ale raczej z cechami charakteru i predyspozycjami konkretnych osób. Potencjalne problemy i przeszkody w IT są mniej więcej takie same dla kobiet, jak i dla mężczyzn.

Potwierdza to Agnieszka Jurasińska - testerka, a obecnie Agile Coach w firmie Fabres. W branży IT jej zdaniem jak w soczewce skupiają się wszystkie przeszkody, które występują w społeczeństwie dla kobiet w ogóle. - Firmy mają dobre intencje, ale CV od programistek nie spływa zbyt wiele. Brakuje lub za mało jest działań na jak najwcześniejszym etapie, żeby kobiety widziały dla siebie drogę w branży technologicznej, żeby wybierały takie kierunki studiów – podkreśla  Jurasińska.

Fabres jest firmą outsourcingową świadczącą usługi z zakresu Web Development, SAP Consulting i Centrum Usług Wspólnych. W firmie 10 proc. stanowisk IT zajmują kobiety. Wśród nich jest wiele testerek, mniej programistek. Technologie, w których pracuje Fabres, czyli języki .NET są jeszcze bardziej zdominowane przez mężczyzn niż inne języki programowania.

W firmie przez kobiety zdominowany jest jedynie dział HR i rekrutacji. Z drugiej strony, na stanowiskach team leaderskich zauważalna jest nawet niewielka przewaga kobiet. - Ten fakt, a także przykład mój i wielu koleżanek pokazuje, że kiedy już wkroczymy do tego męskiego klubu, odnosimy sukcesy. Najtrudniejsze jest przełamanie pierwszych barier i zdobycie pierwszej pracy, wewnątrz firmy przeszkód jest znacznie mniej  – przekonuje rozmówczyni.

Agnieszka JurasińskaAgnieszka Jurasińska z firmy Fabres

Agnieszka JurasińskaAgnieszka Jurasińska z firmy Fabres

Droga do IT: siostrzeństwo i mentoring

Wiele kobiet omija IT, nie bierze tego obszaru pod uwagę, decydując o swojej przyszłości zawodowej. Udział kobiet w kierunkach informatycznych wśród nowo przyjętych na studia na Politechnice Wrocławskiej obecnie wynosi 15,02 proc. Zmienia się to w niewielkim stopniu – w 2010 roku kobiet było 11,73 proc.

Kobietom zdarza się jednak trafiać do IT okrężną drogą. Według badania portalu Nofluffjobs publikującego oferty pracy wyłącznie w IT, ponad 42 proc. kobiet pracujących w IT przebranżowiło się, mając za sobą studia z nauk humanistycznych, społecznych lub matematyczno-przyrodniczych. Mężczyzn, którzy postawili na pracę w IT po zmianie branży jest znacznie mniej - niespełna 30 proc.

- Moja historia to wynik szczęścia, własnego wysiłku i determinacji w równym stopniu – mówi Agnieszka Jurasińska. Nie miała wątpliwości, że warto przejść do IT: -  Możliwość pracy w branży, która godnie płaci była równie ważna jak nowe wyzwania i perspektywy rozwoju. Nie ma nic wstydliwego w poszukiwaniu dobrze płatnej i stabilnej pracy. Po studiach z filologii rosyjskiej planowałam karierę tłumaczki, ale niestabilność życia w stylu freelance skutecznie mnie do tego zniechęciła. Wybrałam etat w korporacji, ale po paru latach zaczęłam szukać nowej ścieżki. Moja droga do IT to historia przekwalifikowania.

W zmianie pomógł mentoring. - Uważam, że mentoring to jeden z najlepszych sposobów zachęcania kobiet do wejścia w branżę technologiczną. Inicjatywy takie jak Geek Girls Carrots, Rails Girls, Girls Who Test znacząco ułatwiają kobietom odnalezienie się w branży IT. Chodzi o siostrzeństwo i mentoring – pokazanie, że można, a branża IT nie musi i nie powinna być męską domeną. Miałam szczęście bycia mentorowaną przez bliską osobę, która pomogła zrozumieć mi nie tylko techniczne tajniki, ale także specyfikę branży. Dzięki temu moja ścieżka do IT była krótsza i mniej wyboista, bo osiągnięcie poziomu, na którym pojawiły się pierwsze oferty pracy na stanowisko testerki, bo w tym kierunku się przekwalifikowałam, zajęło nie dłużej niż rok – opowiada.

Na Politechnice Wrocławskiej są kierunki, gdzie co 5. przyjęta na studia osoba to kobieta: informatyka stosowana (studia magisterskie – 20,99 proc.) czy informatyka stosowana w języku angielskim (studia inżynierskie – 21,84 proc.). Najwyższy udział kobiet rozpoczynających studia na kierunkach informatycznych jest obecnie na kierunku Big Data Analytics – 28,14 proc.

Bez wpływu pandemii

IT jest dobrym – przyjaznym miejscem pracy dla rodziców i kobiet planujących macierzyństwo. - Pracujemy z klientami ze Skandynawii i sami przestrzegamy nordyckiej kultury pracy. W Norwegii nie jest dziwne, że ktoś znika na kilka miesięcy np. na urlop ojcowski. Partnerskie podejście firmy do pracowników i elastyczność, która jest potrzebna rodzicom sprawia, że praca jest komfortowa i pozwala stosunkowo łatwo godzić życie rodzinne z zawodowym – mówi Jurasińska.

Praca jest teżpewna i nie podlega zawirowaniom rynku czy gospodarki. IT epidemia koronawirusa nie zaszkodziła w żaden sposób. Wręcz przeciwnie. - Nie ma mowy o zmianach stawek – dla sektora IT nie zmieniła się bowiem nawet postrzegana pewność zatrudnienia. Pandemia COVID-19 i praca zdalna uwypukliła silne strony sektora IT w Polsce, pokazując, iż jest on całkiem dobrze przygotowany do zapewnienia ciągłości działania swoim pracownikom w takich trudnych warunkach. Międzynarodowe korporacje z sektora IT jako jedne z pierwszych i w zasadzie najbardziej bezproblemowo przekształciły tryb pracy swoich pracowników na całkowicie zdalny. Było to możliwe ze względu na często wykorzystywany w nich również przed pandemią tryb pracy „home-office”, który umożliwiał pracę z domu – mówi prof. Tworek.

Potwierdza to przykład firmy Fabres. - W IT jesteśmy przyzwyczajeni do pracy w zespołach geograficznie rozproszonych. Konieczność pracy zdalnej nas nie zaskoczyła. Mieliśmy dobrze dopracowane praktyki i schematy. Fakt, że praca zdalna jest koniecznością i nie ma możliwości przeplatać jej z pracą z biura jest dla wielu osób wyzwaniem. Ja pracuję zdalnie w 100 proc. od kilku lat – mówi Jurasińska.

Rozwiązania IT stały się podstawą przetrwania większości reprezentujących różne branże firm zmuszonych do zdalnej pracy. -  Patrząc na rozwój rozwiązań IT dla firm, w ostatnich latach wyraźnie widać, że największy skok następuje w obszarach wspierających zdalną pracę oraz komunikację na odległość. Bez rozwiązań umożliwiających kontakty na odległość dużo większa liczba firm nie byłaby zdolna do kontynuowania swojej działalności w pandemii. Rozwiązania tego typu nie tylko zmieniły sposób prowadzenia działalności, ale przede wszystkim umożliwiły przetrwanie tych firm – podkreśla prof. Tworek.

prof. Katarzyna Tworekprof. Katarzyna Tworek dziekan Wydziału Informatyki i Zarządzania na PWr

Kolejna odsłona „Kobiety wiedzą, co robią”

Wydarzenie „Kobiety wiedzą, co robią w IT” odbędzie się online w środę 27 stycznia o godz. 18:00. Będzie transmitowane na żywo na fanpage-ach: Wysokich Obcasów, Gazety Wyborczej, Gazety Wyborczej Wrocław i Gazety Wyborczej Poznań.

Całość rozpocznie panel „(Kobiece) przywództwo w IT”. Drugi panel, na temat „Jak IT zmienia biznes i skąd się biorą specjaliści w IT?” rozpocznie się o godz. 18:45.

Głos zabiorą prof. Katarzyna Tworek, dziekan Wydziału Informatyki i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej i Agnieszka Jurasińska, Agile Coach w firmie Fabres. Rozmowę poprowadzi Katarzyna Jaklewicz z „Gazety Wyborczej”.

„Kobiety wiedzą, co robią” to projekt prowadzony od 2018 roku w całej Polsce. Zainicjowany przez „Wysokie Obcasy”, ma na celu budowanie i podtrzymywanie kobiecej wspólnoty. Wcześniej polegał na bezpośrednich spotkaniach czytelniczek magazynu z kobietami z różnych środowisk i obszarów. Zagościł w największych miastach w Polsce – Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, Łodzi i Katowicach. Od zeszłego roku, w związku z epidemią koronawirusa, „Kobiety wiedzą, co robią” przebiega w internecie.