Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

O tym, by zakręcać wodę podczas mycia zębów czy rąk, wiemy już od dawna. Ciągle i codziennie jednak każdy z nas marnotrawi dziesiątki litrów wody. Wystarczą kapiący kran, niesprawna spłuczka w toalecie, by rósł nasz dług - zarówno ten ekonomiczny, jak i ekologiczny. Jednak to nie wszystko. - W walce z suszą najtrudniejsza jest zmiana naszych przekonań. Latami przyzwyczailiśmy się, że woda w naszym kraju jest czymś dostępnym, tym czasem z roku na rok poziom wody w rzekach gwałtownie spada i zasoby wodne Polski są bardzo skromne w porównaniu zasobami innych krajów Europy. Nie zdajemy sobie sprawy z tego, że wraz z suszą grozi nam całkowity paraliż: w efekcie braku wody zabraknie nie tylko żywności - nie będzie czym chłodzić elektrowni węglowych, co w efekcie może doprowadzić do braku dostaw prądu.

Myśląc o suszy, chętnie wykorzystujemy argument, że to na poziomie państwa czy gospodarki muszą się dokonać zmiany i że nasze działania są bez znaczenia. Mają jednak wpływ na środowisko - nie tylko to nasze najbliższe, ale też globalne.

Jak walczyć z suszą? Zmień przyzwyczajenia 

Po pierwsze, musimy zmienić nasze przyzwyczajenia, np. rzadziej prać, używać krótkich cyklów piorących o niższej temperaturze oraz detergentów, które nie tylko skutecznie piorą w niższej temperaturze, ale też są przyjazne dla środowiska. Te najbezpieczniejsze będą miały krótki skład, nie będą sztucznie koloryzowane i będą bezzapachowe.

Ważne jest, byśmy sobie zdali sprawę z tego, że wszelkie substancje, które sprawiają, że proszek czy płyn do prania jest perłowy czy ma zapach, który długo nie wywietrzeje z naszych ubrań, nie są obojętne dla środowiska. Kolorowe mydło nie myje lepiej. Mikrogranulki, barwniki dodawane są przez producentów do chemii gospodarczej czy nawet do kosmetyków czasem tylko po to, by były one dla nas atrakcyjne wizualne. Co więcej, mikroplastik ochoczo aplikujemy sobie na skórę - jest w peelingach czy płynach do kąpieli - zauważa ekspertka. 

Ale to nie wszystko. Piorąc, zwłaszcza ubrania wykonane z włókien poliestrowych, również generujemy plastikowe odpadki - mikrowłókna trafiają do wodociągów, a ponieważ są bardzo drobne, nie są wychwytywane i usuwane w oczyszczalniach. W efekcie zatruwają rzeki, jeziora i morza. Najnowsze badania na ten temat są zatrważające - na dnie Morza Tyrreńskiego leży nawet 1,9 mln fragmentów tworzyw sztucznych na metr kwadratowy.

Planowanie posiłków

Kolejną rzeczą, którą możemy i powinniśmy robić, to nie marnotrawić wody. Najwięcej wody marnujemy, wyrzucając żywność, dlatego tak ważne jest planowanie posiłków i zakupów, regularne porządkowanie lodówki i tzw. szyba półka z produktami o krótkim terminie ważności. Żywność pochodzenia zwierzęcego ma wyższy ślad wodny niż białko roślinne, dlatego ograniczenie mięsa w diecie jest nie tylko zdrowsze, ale też powoduje oszczędność wody. Inna propozycja to zakup miski wielkości naszego zlewu – gdy opłukujemy ręce, myjemy warzywa czy owoce, zbierajmy wodę, a następnie użyjmy jej do podlewania.

Miska w łazience może służyć do spłukiwania toalety tzw. szarą wodą z kąpieli czy chłodną wodą spod prysznica, jeśli nie mamy w domu pompy wymuszającej obieg ciepłej wody i musimy czekać te 15 sekund na ciepłą wodę.

Kupuj odpowiedzialnie 

By chronić środowisko, musimy mocno zrewidować nasze przyzwyczajenia konsumenckie. I dotyczy to każdej sfery naszego życia. Musimy mieć świadomość, że nie tylko produkcja poszczególnych rzeczy generuje zużycie wody, ale też ich transport, sposób dystrybucji, wreszcie jakość nie są ekologicznie obojętne. Dlatego kupujmy wtedy, gdy faktycznie potrzebujemy, starajmy się wybierać produkty możliwie jak najwyższej jakości - będą nam dłużej służyć; nie kupujmy na zapas oraz wybierajmy (to szczególnie dotyczy żywności) od lokalnych producentów. 

Sprawdzajmy też, czy produkty, które kupujemy, są bezpieczne dla środowiska. Wybierając np. chemię gospodarczą, wybierajmy taką, która jest biodegradowalna. Zwracajmy uwagę na opakowanie: niech naszym pierwszym wyborem będzie to pochodzące z recyklingu. Sięgajmy po opakowania, które są wykonane z plastiku lub kartonu z recyklingu, co pozwala zmniejszyć ślad węglowy, by nie generować dodatkowych plastikowych śmieci. 

Plastik czy szkło?

A co ze szkłem? Choć wydaje się najbardziej ekologiczną opcją. to wcale tak nie jest. Szkło jest ciężkie, do jego formowania zużywa się mnóstwo energii, a więc sama produkcja i dystrybucja generują wyższy ślad węglowy. Szkło jest świetną opcją, o ile butelka będzie wielokrotne wykorzystana, jak np. butelki po piwie. Nie jest jednak ekologiczną wersją np. na jednorazowego użytku opakowania środków czystości, choćby przez ryzyko stłuczenia. W tym przypadku optymalne jest opakowanie zrobione z plastiku recyklingu. Sprawdzajmy też, w jakich warunkach produkowane są rzeczy, które kupujemy, np. jakie jest źródło energii, jakim zasilane są linie produkcyjne.

Zadbaj o swoje zdrowie 

Wybierając produkty przyjazne środowisku, nie tylko nie szkodzimy mu, ale też dbamy o własne zdrowie. To jest szczególnie ważne w przypadku zarówno żywności, jak i detergentów. I tak musimy mieć świadomość, że czyszcząc toaletę środkami na bazie chloru, narażamy się na wdychanie toksycznych, szkodzących naszym płucom oparów. Tu dużo bezpieczniejszy będzie płyn na bazie kwasu mrówkowego, który jest skuteczny w walce z osadem, natomiast nie jest toksyczny dla nas i środowiska.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.