Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Psychologowie nazywają ten stan postwakacyjnym przygnębieniem. Kończy się urlop, wracamy z wakacji i... musimy zmierzyć się z nieodczytanymi mailami, piętrzącymi się sprawami do załatwienia, a często też z presją, pośpiechem i lękiem. Im bardziej praca nas stresuje, tym trudniej się odnaleźć w biurowej rzeczywistości.

Opublikowane w 2016 r. badania Chun Chen i jego współpracowników wykazały, że istnieje zależność pomiędzy efektywnością odpoczynku a ogólną życiową satysfakcją. To ważny sygnał mówiący o tym, że to, jak przeżyjemy powrót, wynika nie tylko ze sposobu spędzenia urlopu (ilości pozytywnych emocji, których sobie dostarczyliśmy), ale także z tego, co zostawiliśmy za sobą, czyli jak dużą satysfakcję czerpiemy z życia na co dzień. Optymalnie jest wtedy, kiedy pod koniec urlopu zaczynasz odczuwać tęsknotę za pracą. Jeśli jednak na myśl o powrocie czujesz silny dyskomfort, powinien to być dla ciebie alert, że powinieneś przyjrzeć się swojej codzienności.

Dlaczego powrót do pracy jest stresujący?

Nawet jeżeli nie jesteś w grupie 27 proc. Polaków zestresowanych pracą i tak jest duża szansa, że po zakończeniu urlopu będziesz miał gorszy nastrój. To normalna reakcja psychofizyczna organizmu wynikająca ze zmiany otoczenia, rytmu dnia, diety lub rodzaju bodźców, które dostarczasz organizmowi. – Wyjeżdżając na urlop, niejako go rozregulowujemy, a potem fundujemy mu szok, wtłaczając z powrotem w stary tryb. Trzeba więc wesprzeć organizm, żeby miał jak najlepsze warunki  – mówi Mateusz Banaszkiewicz, psycholog zdrowia z Uniwersytetu SWPS.

Dwoistość uczuć na myśl o powrocie do pracy również rozbija nas psychicznie. Bo z jednej strony jest pozytyw: „Fajnie, znowu sprawdzę się w działaniu”, z drugiej: „Znowu czekają mnie trudne pobudki, przez chwilę miałem święty spokój”. Kiedy mierzymy się z takim natłokiem sprzecznych myśli, może nam pomóc wykonanie bilansu sytuacji. Jakie są minusy powrotu do pracy? Lawina zobowiązań i większa presja po przerwie. Ale plusami są możliwość wykazania się, świeża głowa i poczucie bycia sprawczym. Taka szczera, wewnętrzna analiza - szczególnie jeśli okaże się, że plusów jest więcej niż minusów - zdecydowanie pomoże.

Jak uniknąć szoku pourlopowego? Radzi Mateusz Banaszkiewicz, psycholog zdrowia z Uniwersytetu SWPS

1. Zaplanuj sobie bufor czasowy

Nie jedź do biura prosto z lotniska. Zaplanuj sobie czas na aklimatyzację. Bufor powinien być uzależniony od czasu trwania urlopu. Po tygodniu laby zostaw sobie 1-2 dni na adaptację, po trzech tygodniach przydałoby się kilka dni.

2. Podomykaj ważne sprawy przed wyjazdem

Nawet jeżeli ciałem oderwiesz się od niedokończonych zadań, głową nadal będziesz tkwił w biurze. Zgodnie z efektem Zeigarnik ludziom bardziej obciążają pamięć zadania, które zostały przerwane. Z kolei efekt Owsiankiny głosi, że ciągnie nas do tego, co rozpoczęliśmy. Pozostawienie niedokończonych zadań przed przerwą od pracy może więc zwiększyć ryzyko ruminacji, czyli pojawienia się nawracających myśli związanych z pracą. A wtedy trudniej o pełną regenerację i łatwiej o stres pourlopowy.

3. Przygotuj sobie miękki powrót

Nawet jeśli jakiś projekt musisz zostawić niedomknięty, łatwiej będzie ci się do niego z powrotem wdrożyć, gdy zastanowisz się, co będziesz robić po powrocie. Stworzenie planu pracy nad projektem po powrocie również będzie dla ciebie dużym wsparciem, unikniesz sytuacji, gdy nie wiesz, w co włożyć ręce. Nie będziesz przeznaczać energii na planowanie, tylko od razu zaczniesz działać.

4. Pracę zostaw w pracy

Jeżeli martwisz się, że podczas urlopu jakaś ważna sprawa nie zostanie dopięta albo nie zareagujesz w porę na ważnego maila, poproś współpracownika, żeby wysłał ci SMS-a z potwierdzeniem, że projekt został doprowadzony do końca lub z prośbą o zajrzenie do skrzynki mailowej, kiedy sytuacja będzie tego wymagała. Pozostawiając kogoś zaufanego „na posterunku”, więcej wyciągniesz z urlopu.

5. Nie traktuj urlopu jak projektu

Z badań wynika, że największy dyskomfort po wakacjach odczuwają te osoby, które urlop bardzo mocno wypełniły zadaniami. Ci, którzy spędzali go bardzo intensywnie i aktywnie, odczuwali powrót jako bardziej szokujący. Dlatego nawet jeżeli chcesz, żeby twój urlop był aktywny, złym pomysłem będzie potraktowanie go jako projektu, który trzeba zrealizować w całości. Pozwól sobie na nieplanowane aktywności i pozwól na chwile nicnierobienia.

6. Zadbaj o komfort podróży

Badacz Jeroen Nawijn wykazał, że jakość podróży ma duże znaczenie dla późniejszego samopoczucia po powrocie z urlopu. Dlatego jeśli chcesz złagodzić skutki postwakacyjnego przygnębienia, dołóż wszelkich starań, żeby była jak najmniej uciążliwa.

Mateusz Banaszkiewicz – psycholog zdrowia, wykładowca Uniwersytetu SWPS, autor bloga poświęconego podnoszeniu jakości życia

*https://www.adp.pl/assets/vfs/Domain-3/Workforce-View-2018/PL/ADP-Workforce-View-2018-PL.pdf

Podczas kursu "Premedytacje" nauczysz się medytować przez 20 minut i poznasz podstawy praktyki mindfulness. Wykorzystasz zmysły i oddech, by nauczyć się, jak zwolnić oraz jak zobaczyć siebie i swoje otoczenie z większą klarownością. Zrozumiesz, jak działa umysł i jak się z nim zaprzyjaźnić, by pracował z Tobą, a nie przeciwko Tobie.

Mindfulness

Wszystkie kursy Instytutu Dobrego Życia teraz w wakacyjnej promocji: 119 zł

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.