Kobiety, które straciły grunt

Marta Strzelecka

12.11.2009 , aktualizacja: 06.11.2009 13:24

A A A Drukuj

Przeraziło mnie, że obce kobiety mówiły mi, że myślały o samobójstwie. 'Słucham pani płyt, wydaje mi się, że mogłaby mnie pani zrozumieć', mówiły. Kryzys ekonomiczny wywołał poważne problemy w ich związkach - rozmowa z Tori Amos

<b>Tori Amos</b>
- urodziła się w Newton w Stanach Zjednoczonych, w Karolinie Płn. Śpiewała w barach w Los Angeles, była wokalistką grupy Y Kant Tori Read, od 1992 roku nagrywa solowe płyty. Kilkanaście razy nominowana do Grammy. Pisze o problemach kobiet, jest współzałożycielką stowarzyszenia The Rape, Abuse and Incest National Network, które zajmuje się pomocą ofiarom gwałtów.
11 lat temu wyszła za mąż za Marka Hawleya, Anglika, inżyniera dźwięku. Mieszkają w Kornwalii z dziewięcioletnią córką Nataszą.
Trwa jej trasa 'Sinful Attraction', ostatni europejski koncert odbył się w Warszawie. W grudniu ukaże się nowy, świąteczny album Tori Amos

Fot. EK Pictures

Tori Amos - urodziła się w Newton w Stanach Zjednoczonych, w Karolinie Płn. Śpiewała w barach w Los Angeles, była wokalistką grupy Y Kant Tori Read, od 1992 roku nagrywa solowe płyty. Kilkanaście razy nominowana do Grammy. Pisze o problemach kobiet, jest współzałożycielką stowarzyszenia The Rape, Abuse and Incest National Network, które zajmuje się pomocą ofiarom gwałtów. 11 lat temu wyszła za mąż za Marka Hawleya, Anglika, inżyniera dźwięku. Mieszkają w Kornwalii z dziewięcioletnią córką Nataszą. Trwa jej trasa 'Sinful Attraction', ostatni europejski koncert odbył się w Warszawie. W grudniu ukaże się nowy, świąteczny album Tori Amos

Fot. EK Pictures

Tori Amos - urodziła się w Newton w Stanach Zjednoczonych, w Karolinie Płn. Śpiewała w barach w Los Angeles, była wokalistką grupy Y Kant Tori Read, od 1992 roku nagrywa solowe płyty. Kilkanaście razy nominowana do Grammy. Pisze o problemach kobiet, jest współzałożycielką stowarzyszenia The Rape, Abuse and Incest National Network, które zajmuje się pomocą ofiarom gwałtów. 11 lat temu wyszła za mąż za Marka Hawleya, Anglika, inżyniera dźwięku. Mieszkają w Kornwalii z dziewięcioletnią córką Nataszą. Trwa jej trasa 'Sinful Attraction', ostatni europejski koncert odbył się w Warszawie. W grudniu ukaże się nowy, świąteczny album Tori Amos

ZOBACZ TAKŻE

Spodnie dają mi wolność (05-01-10, 01:00)
Gaba Kulka się dopiekła (07-06-09, 01:00)
Jazda na wielkiej bestii (18-05-08, 11:00)
Tori Amos chrzani etykietki (08-07-07, 11:00)
Paulina Reiter. Hit: 'American Doll Posse' Tori Amos. Kit: 'Daj mi chwilę' Justyny Steczkowskiej (18-06-07, 11:00)

Co jest nie tak w Anglii?

Długa jesień, właściwie całoroczna jesień, mało słońca, wilgoć. Lepiej tu przyjeżdżać z pozytywnym nastawieniem.

Jest trochę ironii w pani piosence 'Welcome to England'? Śpiewa pani: 'Lepiej przywieź tu ze sobą własne słońce'.

Serio mówię: 'Witamy w Anglii, łatwo nie będzie', nie bawię się w ironię. To o związku w czasach kryzysu. Amerykańska kobieta jedzie do Anglii z mężczyzną swojego życia, bo on jest stamtąd, tam pracuje. W obcym kraju w ich relacji coś zaczyna się psuć.

To nie jest o pani związku.

Na szczęście nie, choć zaczęło się podobnie. Poznałam Marka podczas trasy koncertowej. On jest Anglikiem, cynicznym, mocno stąpającym po ziemi inżynierem dźwięku. Teraz dzielimy życie między angielski dom, dom na Florydzie, podróże i nasz dom w Kornwalii. Mam wyrzuty sumienia, że trochę za mało spędzamy czasu z naszą córką. Kiedy jeździmy z koncertami, ona dojeżdża na tydzień albo dwa. Przez taki układ musi nadrabiać zajęcia, które opuszcza, więc nie ma z nami łatwego życia.

Czym panią zaskakuje?

Jest inna niż ja w jej wieku, co zresztą dotyczy chyba nie tylko nas dwóch. Niezależnie od tego, w jakim kraju dorosłe kobiety się wychowały, istnieje różnica pokoleniowa polegająca na tym, że nasze dzieci wydają się bardziej dorosłe, niż my byliśmy w ich wieku. Możesz próbować przeprowadzać z nimi poważne rozmowy, bez ściemniania, na temat Boga na przykład, polityki. Próbują mieć poglądy. No i wcześniej trafiają do świata, w którym obecny jest seks. Chcą czy nie chcą, obcują z tym przez media, internet. Pewnie dlatego również wcześniej zastanawiają się nad relacjami. Jednak dzięki Nataszy wiem, że ta dorosłość jest pozorna. Fizycznie ona jest dziewczynką, nie jest kobietą, podobnie jak kobietami nie są atrakcyjne 12-latki w MTV. To rozdarcie musi być trudne.

Jaki problem ma Ofelia, bohaterka jednego z tekstów na pani nowej płycie? Śpiewa pani: 'Musisz przerwać łańcuch. Niektórzy ojcowie kontrolują ze swoich grobów'.

Ta dziewczyna nauczyła się przegrywać z klasą, z opanowaniem, bo trochę się naprzegrywała w życiu. Potrafi oceniać swoje problemy z mężczyznami, jednak ma jeden poważny problem - wciąż nie wybiera takich, którzy chcieliby zostać z nią na dłużej. Dosyć powszechna sprawa. Ojciec był królem w domu, matka poświęciła swoje ambicje, żeby dać jemu oraz dzieciom poczucie bezpieczeństwa. On ma autorytet, matka, jeśli jest szczęśliwa, to we własnym, wykreowanym przez siebie świecie. Córka chce inaczej, więc spełnia swoje ambicje, stara się być niezależna, realizuje się zawodowo, ale nie wie, jak w takiej sytuacji zbudować stabilny związek.

Tori Amos - Welcome To England
Załadowane przez: Tori-Amos. - Klipy wideo, wywiady, koncerty i wiele więcej.

Jaki jest pani ojciec?

Głowa rodziny, zdecydowanie. Kaznodzieja Kościoła metodystycznego, wychowany przez silną matkę, jednak dosyć wyluzowany. Kiedy byłam nastolatką, zabierał mnie wieczorami na koncerty do klubów gejowskich, bo uważał, że to najbezpieczniejsze miejsce dla młodej dziewczyny. Mama pracowała w domu, zajmowała się nami. Była szczęśliwą matką, tak mi się wydaje. Słuchała piosenek Hoagy'ego Carmichaela. Teksty o gwiezdnym pyle, duszy, sercu. Kiczowate, ale szczere, spokojne. Taki spokój unosił się w moim domu. Niedawno, już na emeryturze, rodzice wybrali się w trasę po Stanach starą maszyną rolniczą, taką ciężarówką. Odwiedzali nas czasem między moimi koncertami. Mówią, że czują się teraz jak stare drzewa, którym zależy, żeby były silne, żeby można było usiąść w ich cieniu i odpocząć.

W 'Maybe California' śpiewa pani o nieszczęśliwych matkach

To jest najmocniejszy tekst na mojej ostatniej płycie, trochę reporterski. Czułam, że muszę napisać tę piosenkę, bo spotkałam kilka kobiet, które opowiedziały mi podobne historie. Jest kryzys, mężczyzna traci pracę albo zarabia mniej, albo sytuacja jest niepewna, w związku z tym kobieta, która dotąd pracowała w domu, była jego ostoją, milczącymi korzeniami, musi zabrać się do zarabiania pieniędzy. I nagle wszystko się sypie. Po pierwsze, rozsypuje się poczucie wartości mężczyzny zbudowane na tym, że bez jego pieniędzy dom nie mógłby działać. Zaczyna czuć się niedoceniany, słaby, wszystko w relacji się rozpada. Przeraziło mnie, że kobiety, które mi się zwierzały, myślały o samobójstwie i mówiły mi o tym. Nie tylko moje przyjaciółki, zaczepiały mnie nieznajome w kawiarniach, w kolejce po kawę w Starbucksie. 'Słucham pani płyt, wydaje mi się, że mogłaby mnie pani zrozumieć', mówiły. Brak pieniędzy w układzie, który dotąd działał, powodował, że kompletnie traciły grunt pod nogami. Kryzys ekonomiczny wywołał takie prywatne problemy, poważne. W dodatku jeśli te historie się powtarzają, myślę, że powstał problem społeczny. Amerykańskie media milczały o tym, więc chciałam zabrać głos, wywołać dyskusję.

Tori Amos - Maybe California
Załadowane przez: Tori-Amos. - Klipy wideo, wywiady, koncerty i wiele więcej.

Napisała pani muzykę do opery dla dzieci, w której nie ma dobrych wróżek, a księżniczka nie radzi sobie z mężczyznami.

Dziewczynki borykają się z problemami związanymi z walką o władzę, często z mężczyznami. Ta opera nie jest rozprawą psychologiczną, po prostu wydaje mi się, że jeśli podczas koncertu, przedstawienia albo filmu mocno poczujesz, że wiesz, czego chcesz, to potem chcesz przenieść to do życia, choćby na krótko. Taki jest sens robienia sztuki, tak myślę.

Co zrobić, żeby być spokojnym dłużej?

Trzeba poznać swojego wewnętrznego potwora, pokonać go, a potem stanąć mocno na nogach, poczuć równowagę wewnętrzną.

To znaczy?

Czuć się dobrze samemu ze sobą.

Co pani cyniczny mąż na takie teorie?

'Nie dam się wkręcić', mówi. Ja analizuję albo szukam dziury w całym, a on wierzy, że kobiety są boginiami, bo tak został wychowany. Nie chce mnie widzieć w roli tej, która z jakiegoś powodu wciąż musi analizować problemy w związku. Kiedy wpadam w jakieś paranoje, on mówi: 'Kobieto, napijmy się piwa. Jeśli chcesz, żebym się zastanawiał, dlaczego czujesz się niepewnie, zróbmy to szybko'. Zanim go poznałam, nie byłam w żadnym zdrowym związku. Nie potrafiłam związać się na dłużej bez strachu, że zaraz się coś skończy albo popsuje. Dziwne, jak szybko zapominasz, że przyjęłaś rolę poddanej. Trudno przerwać ten mechanizm, bo się przyzwyczajasz, nie pozwalasz sobie na inną opcję.

Piękny ten fortepian, na którym grała pani ostatnio w Warszawie.

To jest ona. Zna pani moją teorię, że instrumenty mają męskie albo żeńskie cechy?

Znam. Jak ona znosi podróże?

To jest taki pies podróżnik. Suka. Na początku, na pierwszych próbach w nowym miejscu słabo gra, klawisze są za miękkie albo zbyt oporne, ale szybko się przystosowuje do nowych warunków, zmian temperatury, wilgotności powietrza. Moja relacja z tym fortepianem jest ciekawa. Wiem, czego od niej chcę, domagam się tego, ale jednocześnie poddańczo łapię jej rytm, bo inaczej nic by z tego grania nie wyszło.

Tori Amos - Crucify
Załadowane przez: djoik. - Odkryj inne klipy wideo.