Pretekstem do zorganizowania konferencji był najnowszy raport Centralnego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy, z którego wynika, że w 2011 r. z bezpłatnej cytologii (imienne zaproszenia na nią kobiety otrzymywały pocztą) skorzystało jedynie 24 proc. kobiet. Z raportu wynika, że najmniej chętnych było w województwie mazowieckim i wielkopolskim.

W Polsce co roku na raka szyjki macicy choruje ok. 4 tys. kobiet. Połowa z nich umiera. Ale to nie straszenie statystykami, ale wczesne edukowanie młodzieży, wyrabianie dobrych nawyków chodzenia na badania i nagłaśnianie historii pacjentek, u których wykryto raka we wczesnym stadium, co bardzo często kończy się happy endem, są w stanie zachęcić kobiety do chodzenia na badanie cytologiczne - twierdzili specjaliści obecni na konferencji. Rak szyjki macicy nie jest dziedziczny, ani uwarunkowany genetycznie. Udowodniono, że jest skutkiem zarażenia onkogennymi typami wirusa HPV. Jest to trzeci w skali globalnej najczęściej atakujący kobiety nowotwór. - Jeden z dwóch nowotworów w ogóle (obok raka skóry, ale nie czerniaka), który wykryty we wczesnym stadium jest całkowicie wyleczalny - mówił podczas konferencji dr Jerzy Giermek, onkolog, który koordynował program badań profilaktycznych. - Dzięki bezbolesnemu i prostemu badaniu cytologicznemu, jesteśmy w stanie wykryć zmiany nowotworowe w stadium, które gwarantuje 100 proc. uleczalność.

- Wirus HPV ma bardzo wysoki potencjał zakaźny, do zakażenia wirusem wystarczy kontakt seksualny z jednym partnerem i nawet prezerwatywa nie daje skutecznej chory przez zakażeniem. - przestrzegała dr Małgorzata Rekosz, ginekolog z Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej - Curie w Warszawie.

Obok badań profilaktycznych skuteczną formą prewencji zakażeń wirusem HPV, co skutkuje ochroną przez rakiem szyjki macicy, są szczepienia. Dwie zarejestrowane w Polsce szczepionki (dwuwalentna i czterowalentna) zabezpieczają przez onkogennymi serotypami wirusa HPV 16 i HPV 18, odpowiedzialnymi za około 70 proc. przypadków raka szyjki macicy. Zapewnia tym samym 70 proc. ochronę przed rozwojem raka. Przyjęcie szczepionki nie zwalnia jednak z badań cytologicznych!

Rekomendowana przez Europejskie Centrum ds. Zwalczania Chorób Zakaźnych częstotliwość badań przesiewowych cytologicznych to wykonywanie go co trzy lata. Jak pokazują statystyki udaje się w ten sposób skutecznie zapobiec 60- 80 proc. zachorowań na inwazyjnego raka.

Na konferencji obecny był dr Philip Davies, dyrektor generalny Europejskiego Stowarzyszenia Raka Szyjki Macicy, który monituje wdrażanie przesiewowych badań cytologicznych w krajach europejskich: - Przed sześciu laty polski rząd przystąpił do wdrażania tego programu. Z badań skorzystała jedynie jedna trzecie Polek. To niepokojąco słaby wynik - komentował dr Davies. Najważniejszy przekaz, jaki powinien trafić do Polek w wieku 25-59 lat brzmi: przebadajcie się! Dzięki badaniom można zwalczyć raka szyjki macicy zanim się rozwinie.