In vitro i inne metody wspomaganego rozrodu

Inseminacja domaciczna

(IUI - Intrauterine Insemination)

Polega na podaniu do jamy macicy specjalnie przygotowanego nasienia. Stosuje się ją, gdy parametry nasienia są obniżone (w niewielkim stopniu), gdy są zaburzenia owulacji, wrogość śluzu szyjkowego lub niepłodność ma charakter immunologiczny albo idiopatyczny. Nie stosuje się jej przy niedrożności jajowodów, braku owulacji, znacznym osłabieniu nasienia.

Inseminację można wykonywać w cyklu stymulowanym lub w naturalnym. Dokonuje się jej w okresie owulacji potwierdzonej za pomocą USG.

Przed zabiegiem partner oddaje nasienie, które jest specjalnie preparowane w laboratorium. Plemniki zostają oddzielone od innych składników nasienia i zagęszczone, co trwa od pół do półtorej godziny. Następnie, na fotelu ginekologicznym, za pomocą cienkiego cewnika wprowadza się to wypreparowane nasienie do jamy macicy. Sam zabieg jest w miarę prosty, krótki, niebolesny i można po nim prowadzić normalny tryb życia. Niektórzy zalecają współżycie w dniu zabiegu, by zwiększyć szanse zapłodnienia.

Inseminację można powtarzać w kolejnych dniach cyklu lub w kolejnych cyklach. Skuteczność tej metody waha się od 8 proc. do 12 proc.

Zwykle dokonuje się mniej więcej sześciu prób. W razie niepowodzenia kolejnym etapem jest zapłodnienie pozaustrojowe.

Zapłodnienie pozaustrojowe i transfer zarodka

(IVF - ET in vitro fertilization/ embryo transfer)

1. Pierwszym etapem jest hiperstymulacja owulacji, czyli sprowokowanie jajników do wyprodukowania większej liczby komórek jajowych w jednym cyklu (optymalnie 5-15). W tym celu podaje się kobiecie leki stymulujące owulację. Następnie kontroluje się wzrost pęcherzyków za pomocą USG oraz poziom estradiolu w surowicy krwi. Gdy wielkość pęcherzyków i stężenie estradiolu osiągną odpowiednie wartości, podaje się preparat hCG, by zakończyć stymulację i osiągnąć odpowiednią dojrzałość komórek jajowych.

2. Kolejny etap to punkcja jajników, czyli pobranie z pęcherzyków jajnikowych płynu zawierającego komórki jajowe. Punkcję wykonuje się po 36-40 godzinach od podania hCG. Kilkunastominutowy zabieg przeprowadzany jest w krótkim znieczuleniu ogólnym, przez pochwę, pod kontrolą USG. Znalezione w płynie pęcherzykowym komórki jajowe umieszcza się w inkubatorze w specjalnych odżywkach.

3. W tym samym czasie partner oddaje nasienie. Za pomocą technik wirowania lub przesiewania wybiera się najlepiej zbudowane i najżywotniejsze plemniki.

4. Po trzech-sześciu godzinach po punkcji, do szalki z pobranymi komórkami dodaje się przygotowane plemniki. Naczynie umieszcza się w inkubatorze na 18-20 godzin. W tym czasie samoistnie dochodzi do zapłodnienia.

5. Po ustalonym czasie płucze się komórki jajowe z zawiesiny plemników i sprawdza pod mikroskopem, czy i w ilu komórkach doszło do zapłodnienia. Zwykle zapładnia się 70-80 proc. komórek. Po tej ocenie i zmianie pożywki zapłodnione komórki wracają do inkubatora. Tam po około 25 godzinach zygoty dzielą się na dwie komórki potomne, czyli blastomery, potem na cztery komórki, osiem i stają się zarodkami.

6. W drugiej-trzeciej dobie (w niektórych ośrodkach w piątej dobie) po zapłodnieniu dokonuje się przeniesienia zarodków do macicy. Zwykle przenosi się jednocześnie dwa zarodki. Przeniesienie tylko jednego zmniejsza szanse na ciążę, ale zmniejsza też ryzyko ciąży mnogiej. Proponuje się je młodszym pacjentkom z większą szansą na ciążę. Przeniesienie więcej niż dwóch zwiększa ryzyko ciąży mnogiej, ale też zwiększa szansę na ciążę pojedynczą. Czasem proponuje się je starszym pacjentkom. Z przeniesionych dwóch zarodków mogą zagnieździć się oba, jeden, czasem żaden - podobnie dzieje się w naturze.

W cienkim plastikowym cewniku umieszcza się zarodki wraz z odrobiną płynu hodowlanego. Na fotelu ginekologicznym wprowadza się cewnik do jamy macicy i podaje jego zawartość. Na godzinę przed transferem warto wypić ok. litra płynu i nie oddawać moczu. Wypełniony pęcherz moczowy "wyprostowuje" macicę i ułatwia przeprowadzenie zabiegu. Sam zabieg jest krótki, prosty i niebolesny.

7. Po transferze trzeba prowadzić unormowany tryb życia. Dłuższa podróż zalecana jest dopiero następnego dnia. Trzeba też przyjmować zalecane przez specjalistę leki zwiększające szansę zagnieżdżenia zarodków. Po 12-14 dniach można wykonać test ciążowy, zaś po 25-30 dniach badanie USG potwierdzające ciążę. Skuteczność, zależnie od grupy pacjentek i ośrodka waha się między 20 a 50 proc. podjętych prób.



Specjalne techniki przy zapłodnieniu pozaustrojowym

•  Mikroiniekcja plemnika do komórki jajowej (ICSI - Intracytoplasmatic Sperm Injection)

1 2 3  następne »